เมื่อสิบปีก่อน คำถามที่ผู้ก่อตั้งสตาร์ทอัพไทยมักได้ยินคือ “ตลาดในประเทศใหญ่พอหรือเปล่า” แต่วันนี้คำถามเปลี่ยนไปเป็น “จะไปประเทศไหนต่อ” ธุรกิจเกิดใหม่จำนวนไม่น้อยเริ่มวางแผนขยายไปยังประเทศเพื่อนบ้านในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ตั้งแต่ปีแรก ๆ ของการก่อตั้ง
ทำไมภูมิภาคนี้จึงน่าสนใจ
เอเชียตะวันออกเฉียงใต้มีประชากรรวมกันหลายร้อยล้านคน จำนวนมากเป็นคนรุ่นใหม่ที่ใช้สมาร์ตโฟนเป็นอุปกรณ์หลักในการเข้าถึงอินเทอร์เน็ต พฤติกรรมการใช้งานดิจิทัลของผู้บริโภคในหลายประเทศมีความคล้ายคลึงกับคนไทย ทำให้ผลิตภัณฑ์ที่พิสูจน์แล้วว่าใช้ได้ในไทยมีโอกาสปรับใช้กับตลาดใกล้เคียงได้ไม่ยาก
จุดแข็งของสตาร์ทอัพไทย
- ความเข้าใจผู้บริโภคที่ให้ความสำคัญกับความสะดวกและบริการที่เป็นมิตร
- ประสบการณ์ในธุรกิจท่องเที่ยว อาหาร และค้าปลีก ซึ่งเป็นอุตสาหกรรมสำคัญของภูมิภาค
- ต้นทุนการดำเนินงานที่ยังแข่งขันได้เมื่อเทียบกับศูนย์กลางเทคโนโลยีอื่น
- เครือข่ายนักพัฒนาและนักออกแบบที่เติบโตขึ้นในหลายจังหวัด ไม่ได้กระจุกอยู่แค่กรุงเทพฯ
เสียงจากผู้ก่อตั้ง
ผู้ก่อตั้งแพลตฟอร์มจัดการร้านอาหารรายหนึ่ง ซึ่งเป็นสมาชิกของชุมชนเรา เล่าว่าการไปเปิดตลาดในประเทศเพื่อนบ้านไม่ได้ง่ายอย่างที่คิด แม้ผลิตภัณฑ์จะพร้อม แต่เรื่องภาษา กฎระเบียบ และวัฒนธรรมการทำธุรกิจต้องใช้เวลาเรียนรู้
“เราเคยคิดว่าแค่แปลแอปเป็นภาษาท้องถิ่นก็พอ แต่จริง ๆ แล้วต้องเข้าใจว่าเจ้าของร้านที่นั่นทำงานกันอย่างไร บางอย่างต้องรื้อออกแบบใหม่ทั้งหมด”
— ผู้ก่อตั้งสตาร์ทอัพด้านร้านอาหาร สมาชิก Your News Magnet
บทเรียนสำหรับคนที่กำลังเริ่มต้น
จากการพูดคุยกับผู้ประกอบการหลายราย มีข้อแนะนำที่ถูกพูดถึงซ้ำ ๆ สำหรับทีมที่กำลังคิดจะขยายตลาดออกนอกประเทศ
1. หาพาร์ตเนอร์ท้องถิ่นให้เร็ว
การมีคนที่เข้าใจตลาดจริงช่วยลดความผิดพลาดได้มาก ทั้งเรื่องการตั้งราคา ช่องทางการขาย และการสื่อสารกับลูกค้า
2. ทดลองในขนาดเล็กก่อน
หลายทีมเลือกเปิดตัวในเมืองเดียวหรือกับลูกค้ากลุ่มเล็ก เพื่อเก็บข้อมูลและปรับผลิตภัณฑ์ก่อนลงทุนขนาดใหญ่
3. ดูแลกระแสเงินสดอย่างเข้มงวด
การขยายตลาดมักใช้เงินมากกว่าและนานกว่าที่วางแผนไว้ การมีเงินสำรองเพียงพอจึงเป็นเรื่องสำคัญ
มองไปข้างหน้า
แม้สภาพแวดล้อมการลงทุนจะผันผวน แต่ผู้ประกอบการหลายคนยังมองว่าภูมิภาคนี้มีโอกาสเติบโตอีกมาก โดยเฉพาะในธุรกิจที่ช่วยให้ธุรกิจขนาดเล็กและกลางทำงานได้มีประสิทธิภาพขึ้น การเติบโตของสตาร์ทอัพไทยในเวทีภูมิภาคจึงไม่ใช่แค่เรื่องของบริษัทใดบริษัทหนึ่ง แต่เป็นโอกาสของระบบนิเวศทั้งหมด ตั้งแต่นักพัฒนา นักออกแบบ ไปจนถึงผู้ใช้งานที่จะได้บริการที่ดีขึ้น
