ขณะที่หลายจังหวัดของไทยยังเผชิญสถานการณ์น้ำท่วมต่อเนื่องในช่วงปลายเดือนกันยายนถึงต้นเดือนตุลาคม 2026 กระทรวงสาธารณสุข กรมควบคุมโรค และกรมการแพทย์ ได้ออกคำเตือนต่อเนื่องระหว่างวันที่ 27–29 กันยายน ให้ประชาชนเฝ้าระวังโรคและภัยสุขภาพที่มากับน้ำ โดยเฉพาะ โรคไข้ฉี่หนู (เลปโตสไปโรซิส) ซึ่งอาจรุนแรงถึงชีวิตหากรักษาช้า
บทความนี้สรุปข้อมูลจากหน่วยงานรัฐที่เผยแพร่ผ่านสื่อ เพื่อให้ผู้อ่านรู้เท่าทันความเสี่ยง ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล หากมีอาการผิดปกติควรพบแพทย์
โรคและภัยสุขภาพที่หน่วยงานรัฐเตือน
นพ.มณเฑียร คณาสวัสดิ์ อธิบดีกรมควบคุมโรค ระบุตามรายงานของเดลินิวส์ (27 ก.ย.) ว่ามีกลุ่มโรคที่ต้องจับตาในช่วงน้ำท่วม ขณะที่ นพ.สกานต์ บุนนาค รองอธิบดีกรมการแพทย์ เตือนผ่าน Hfocus (28 ก.ย.) ถึง 8 โรคและภัยสุขภาพ สรุปรวมได้ดังนี้
- ไข้ฉี่หนู ติดเชื้อผ่านบาดแผลหรือผิวหนังที่แช่น้ำนาน
- โรคผิวหนังและน้ำกัดเท้า จากการแช่น้ำสกปรกเป็นเวลานาน ทำให้ผิวระคายเคือง เป็นผื่น หรือติดเชื้อรา
- โรคระบบทางเดินอาหาร เช่น อุจจาระร่วง อาหารเป็นพิษ จากอาหารหรือน้ำที่ปนเปื้อน
- โรคตาแดง จากการสัมผัสน้ำสกปรก
- โรคทางเดินหายใจ เช่น ไข้หวัด ไข้หวัดใหญ่ โควิด-19 และปอดบวม
- โรคที่มียุงเป็นพาหะ เช่น ไข้เลือดออก เพราะน้ำขังกลายเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ยุง
- อุบัติเหตุและความเครียด ทั้งไฟดูด จมน้ำ บาดแผล และภาวะเครียดจากการสูญเสียทรัพย์สิน
ไข้ฉี่หนู: อาการอาจโผล่หลังลุยน้ำหลายวัน
ข้อมูลที่กระทรวงสาธารณสุขเผยแพร่เมื่อ 29 กันยายน ผ่านสื่ออย่างเดอะสแตนดาร์ดและสยามรัฐ ระบุว่าอาการของไข้ฉี่หนูมักปรากฏหลังได้รับเชื้อประมาณ 5–14 วัน และอาจนานได้ถึง 30 วัน อาการที่ควรสังเกต ได้แก่ ไข้สูง ปวดศีรษะ ปวดกล้ามเนื้ออย่างรุนแรง โดยเฉพาะที่น่อง โคนขา และหลัง รวมถึงตาแดง
สยามรัฐรายงานว่า หากมีอาการหอบเหนื่อย ตัวเหลือง ตาเหลือง หรือปัสสาวะออกน้อย ถือเป็นสัญญาณอันตรายที่ต้องไปโรงพยาบาลทันที และควรแจ้งแพทย์ว่าเคยลุยน้ำหรือย่ำโคลนมาก่อน
กลุ่มที่มีความเสี่ยงสูง ได้แก่ ผู้ที่ต้องแช่น้ำนาน อาสาสมัครช่วยเหลือผู้ประสบภัย และผู้ที่ต้องเก็บกวาดเศษขยะหรือซากสัตว์หลังน้ำลด
หน่วยงานรัฐแนะวิธีลดความเสี่ยง
คำแนะนำที่หน่วยงานสาธารณสุขเผยแพร่ซ้ำในช่วงนี้ ได้แก่ หลีกเลี่ยงการลุยน้ำหรือแช่น้ำนานเกินจำเป็น (เดอะสแตนดาร์ดรายงานว่าไม่ควรเกิน 3 ชั่วโมง) สวมรองเท้าบูตและปิดบาดแผลให้มิดชิด ล้างมือล้างเท้าด้วยสบู่และน้ำสะอาดทันทีหลังสัมผัสน้ำ สวมถุงมือยางเมื่อทำความสะอาดบ้าน กินอาหารปรุงสุกใหม่และดื่มน้ำสะอาด รวมถึงกำจัดน้ำขังเพื่อลดแหล่งเพาะพันธุ์ยุง
ผู้ที่มีข้อสงสัยเรื่องโรคติดต่อ สามารถสอบถามสายด่วนกรมควบคุมโรค 1422
ทำไมเรื่องนี้สำคัญกับคนไทย
ช่วงน้ำลดมักเป็นช่วงที่คนจำนวนมากต้องลงมือเก็บกวาดบ้าน ซึ่งเป็นจังหวะที่สัมผัสน้ำและโคลนมากที่สุด การรู้ว่าอาการไข้ฉี่หนูอาจเกิดขึ้นหลังจากนั้นหลายวัน จะช่วยให้ไม่มองข้ามอาการไข้ที่ดูเหมือนไข้หวัดธรรมดา และไปพบแพทย์ได้ทันเวลา
